یا اباصالح المهدی ادرکنی ، اللهم عجل لولیک الفرج
توی هر نوعی از آموزش سینما و آموزش ساخت فیلم کوتاه و توی مدارس سینمایی که کارشون آموزش سینما به زبان ساده هستش! اولین آموزشها مربوط به اندازه نماها و شناخت نماهای سینماییه! یعنی برای آموزش سینما، اولین آموزش، شناختن و طراحی نماهای سینماییه! اول باید طراحی نماها رو از هر لحاظ آموزش ببینیم!
اما اولین قدم آموزش اندازه نماها هستش! آموزش اندازه نماهای سینمایی!
اول باید بدونیم که نما چیه؟
نمای سینمایی یعنی یه قطعه از فیلم! یعنی از زمانی که دوربین فیلمبرداری روشن میشه و چیزی رو ضبط میکنه تا زمانی که خاموش میشه!
اما توی این آموزش میخوایم روی اندازه نماها یه کمی بیشتر تمرکز کنیم! میخوایم ریشهی اندازه نماهای مختلف رو شناسایی کنیم! همهی اندازه نماهای سینمایی که توی سینما میبینیم، از ۳ نمای اصلی ساختهشدهن!
نماهای سینمایی از کجا اومدن؟!
یعنی هر نمای سینمایی که توی ذهن شما میگنجه، حتماً از یکی از این ۳ نما ساخته میشه! البته این نکته رو هم باید بدونیم که همهی نماهای سینمایی بر اساس قد یک انسان ایستاده چیده شده و نامگذاری شدهن!
یعنی وقتی که ما میگیم فول شات (نمای تمامقد) به نمایی اشاره میکنیم که یک انسان رو از موهاش تا کف پاهاش نشون میده!
۳ مادر!
حالا این ۳ اندازه نمای اصلی سینما که مادر همهی نماهای دیگه هستن چه مشخصاتی دارن؟! پس باید با این ۳ اندازه نما آشنا بشیم که بتونیم بقیهی نماها رو هم بشناسیم! و بتونیم توی جای درست ازشون استفاده کنیم!
این ۳ نما عبارتاند از:
۱- نمای دور (یا نمای باز)
۲- نمای متوسط (یا نمای معمولی)
۳- نمای نزدیک (یا نمای بسته)
اعضای خانواده!
این ۳ نمای اصلی، نماهای همخانواده هم دارن! یعنی ۳ مادر داریم و چندتا بچه! مثلاً نمای اکستریم لانگ شات (نمای خیلی دور) بچهی نمای دوره! یعنی نمای اکستریم لانگ شات از نمای دور (لانگ شات) ساخته شده! یا مثلاً نمای اکستریم کلوزآپ (نمای خیلی نزدیک) بچهی نمای نزدیکه! یعنی نمای اکستریم کلوزآپ از نمای نزدیک (کلوزآپ) ساخته شده!
۱- نمای دور Long Shot
نمای دور (نمای باز) یا لانگ شات که واید شات هم بهش میگن! نمای دور، نماییه که یه انسان رو از دور توی کادر نشون میده! این انسان که توی لانگ شات نشونش میدیم، اونقدر دور نیست که تشخیص ندیم یه انسانه! البته اونقدر هم نزدیک نیست که بتونیم اون انسان رو شناسایی کنیم! اما میشه جنسیت انسان و کلیت لباسش رو تشخیص داد!
ما از نمای دور میتونیم توی نماهای خارجی (بیرونی – بیرون از ساختمان) استفاده کنیم! اگه اندازه ساختمون به ما اجازه بده، میتونیم از لانگ شات توی ساختمون هم استفاده کنیم! البته این خیلی سخته! در نظر بگیرین که توی یه ساختمون بتونیم اونقدر از سوژه دور باشیم که سوژه خیلی دور و کوچیک به نظر برسه! احتمالاً به ساختمون خیلی بزرگی نیاز داریم!
فرض کنین میخوایم توی یه خونهی ۴۰ متری از یه بازیگر لانگ شات بگیریم! خُب این خیلی سخته! و بعضی وقتها حتی ابزار مناسب این کار رو نداریم! یعنی دوربین و تجهیزاتی که به ما اجازه بِدن تصویر رو اونقدر باز نشون بدیم که نما لانگ شات بشه!
ما توی نمای دور میتونیم زمان و مکان رو کاملاً بشناسیم! یعنی اینکه توی نمای دور، میشه تشخیص داد که کجاییم! اینجا جنگله یا صحرا یا داخل شهر! و مثلاً الآن ساعت ۱۲ ظهره یا نصفه شبه!
۲- نمای متوسط Medium Shot
نمای متوسط (نمای معمولی) یا مدیوم شات که شبیه دید خودمون از اطرافمونه! یعنی چیزی رو به ما نشون میده که با چشم خودمون میبینیم! نمای متوسط هیکل بازیگر رو از خط کمربندش (یا یه کمی پایینتر) قطع میکنه! یعنی انسان رو از کمر به بالا نشون میده!
البته اگه دستهای بازیگر توی دو طرف بدنش باشن، نما رو از بالای خط کمربند شروع میکنیم! چون ما اجازه نداریم که مفصلهای بدن انسان رو قطع کنیم! اگه از زیر کمربند نما رو ببندیم، مچ دستها قطع میشن!
توی نمای متوسط، بازیگر فضای بیشتری از قاب رو پُر میکنه نسبت به لانگ شات! توی لانگ شات آدمها کوچیکتر دیده میشن! اما توی مدیوم شات بازیگر یه کم بزرگتره!
مشخصات چهره (مثل بینی بزرگ!)، رنگ و جنس مو و پوست توی نمای متوسط راحتتر دیده میشن! در ضمن هرچقدر نماهای سینما بستهتر باشن، حرکت انسان بیشتر خودنمایی میکنه!
از نمای متوسط توی محیط داخلی و خارجی میشه استفاده کرد! زمان و مکان توی نمای متوسط، به اندازهی لانگ شات معلوم نیست! ولی خُب باز هم خیلی از مکان رو میبینیم! و زمان هم قابل تشخیصه!
البته هرچند مکان و زمان قابلتشخیصه، اما نه به اندازهی نمای لانگ شات !
۳- نمای نزدیک Close-up shot
نمای نزدیک (نمای بسته) یا کلوزآپ، نماییه که ما توی اون بازیگر رو بزرگتر از دو تا نمای قبلی میبینیم! نمای نزدیک معمولاً از زیر چونهی بازیگر تا بالای موهاش رو نشون میده! توی نمای نزدیک ما فقط سر بازیگر رو توی کادر میبینیم! پس کاملاً روی چهرهی بازیگر متمرکزیم! پس میتونیم جزئیات صورت و پوست و موی بازیگر رو خیلی راحت ببینیم!
مکان و زمان توی نمای نزدیک خیلی راحت دیده نمیشه! اگه هم دیده بشه، بهسختی قابلتشخیصه ! توی نمای نزدیک ما نمیتونیم اطلاعات زیادی از زمان و مکان به دست بیاریم!
از نمای نزدیک هم میشه داخلی و هم خارجی استفاده کرد! هرچند بهتره که توی نماهای خارجی زیاد از نمای نزدیک استفاده نکنیم! چون مکان قابل تشخیص نیست و کمکی به ما نمیکنه! هرچند بعضی وقتها به خاطر داستان مجبوریم که توی محیط خارجی از نمای نزدیک استفاده کنیم!
باید مراقب باشیم وقتی از نمای نزدیک (کلوزآپ) استفاده میکنیم، همه احساسات و حرکتهای بازیگر خیلی برنامهریزی شده باشه! حتی کوچکترین چیزها! چون همهی صورت بازیگر توی کادر دیده میشه! پس هر حرکت کوچک بازیگر هم خیلی راحت کادر رو خراب میکنه!
پس دیدین که همهی نماهای سینمایی از این ۳ نمای اصلی ساخته میشن! همین الان یه نما رو تصور کنین! اون نما یا دوره یا نزدیک و یا متوسط! البته با خانوادهی نماهای سینمایی هم بعداً آشنا میشیم!
فیلمسازهای جوان که میخوان آموزش ساخت فیلم کوتاه ببینن، تو مسائل خیلی ساده، اشکالات بزرگ دارن! پس توی آخر این آموزش باید بدونیم که آموزش سینما زمانی شروع میشه که ما با الفبای سینما آشنا باشیم! یعنی آموزش سینما به زبان ساده حتماً باید با آموزش نماهای سینمایی شروع بشه!
چون نماهای سینمایی ابزار کار ما هستن! پس مطمئن باشین که هیچوقت نمیتونین بدون شناخت درست نماهای سینمایی، حتی یه ثانیه از فیلمتون رو ضبط کنین!
با کانال شبکه جهانی موعود در ایتا همراه ما باشید .
یازهرا
برچسب:
نویسنده: حامد امیری