اهمیت تدوین موازی (کتاب چگونه کارگردانی کنیم )

یا اباصالح المهدی ادرکنی ، اللهم عجل لولیک الفرج

زبان فیلم به مثابه یک نظام ارتباط بصری

اهمیت تدوین موازی

تدوین موازی یکی از معمولی ترین شکل های مورد استفاده زبان فیلم است که در خدمت ارائه صحیح و روشن خط سیر های داستانی متضاد یا مربوط قرار میگیرد ، به این صورت که به تناوب از یک کانون توجه به کانون توجه دیگر در آمد و شده است استفاده از این تکنیک چنان رایج است که تماشاگر در تمام فیلم ها آن را مسلم فرض می گیرد ،فیلمی که از بکارگیری این تکنیک اجتناب کند تماشاگر را میآزارد طوری که اگر به خودش فشار بیاورد که دلیلی برای ناراحتی اش بیابد نمیتواند جواب درستی به خود بدهد

دو نوع اصلی تدوین موازی

ارتباط دادن دوخط داستانی یا دو شخصیت یا دو واقعه مختلف یا چند خط داستانی ، چند شخصیت و چند واقعه به عهده تدوین موازی است درباره این نوع تدوین می توان چنین گفت:

۱ - خط سیرکنش های متقابل در فضای واحد و نزدیک به هم هستند

۲ - خط سیر کنش های متقابل دور از هم و در مکانهای مختلفی قرار دارند و فقط انگیزه مشترکی آنها را به هم ربط می دهد

کنش و واکنش

اگر داستانی برای مان تعریف کنند ناخودآگاه میخواهیم دو چیز را بدانیم

* ماجرای کنش چیست ؟

* و اشخاص درگیر چه واکنشی نسبت به آن ماجرا از خود نشان می دهند ؟

نمای ۱: یک شکارچی تفنگش را از این سو به آن سو حرکت می دهد و شلیک می کند

نمای 2: پرنده ای در حال پرواز ناگهان تیر می خورد و می افتد

توضیح این دو نما

نمای 1

هدف گیری شکارچی را نشان میدهد کنش

و سپس شلیک میکند واکنش

نمای 2

پرنده در حال پرواز را نشان می دهد کنش

و پروازش ناگهان قطع می شود واکنش

اما اگر نمای یک و دو را بدون دسته بندی کنش ها و واکنش ها نشان دهیم تاثیرشان به این اندازه نخواهد بود که آنها را به صورت زیر دسته بندی کنیم:

کنش

نمای یک: شکارچی تفنگش را از این سمت به آن سمت حرکت می دهد و به خارج پرده نشانه میرود

نمای2: پرنده در آسمان در حال پرواز است

واکنش

نمای 1: شکارچی شلیک می کند

نمای 2 : پرنده تیر می خورد و می افتد

به این طریق ما نخست قسمت های اطلاعاتی نماها را دسته بندی کرده ایم تا ما را قادرکند نتیجه را بسیار قابل فهم تر نشان دهیم این تناوب نماها:

نمای 1 - نمای2 - نمای 1 - نمای 2 به تدوین موازی معروف است و فقط یکی از شکل های تدوین محسوب می شود در این مثال فقط با دو خط سیر ماجرا سر و کار داشتیم اما برای موقعیت های مختلف می توان تعداد خط سیرهای ماجرا را افزایش داد

دسته بندی کنش و واکنش را در کل ساختار فیلم میتوان بسط داد از پیوند دو نما گرفته تا الحاق دو یا چند سکانس و حتی تا گستره وسیعیِ ساختمان کل داستان تعمیم پذیر است

نقطه اوج ها و درک آنها

بنابراین فقط نقطه اوج های داستان برپرده می آیند و تمام وقایع یا کنش هایی که باعث افت داستان میشوند یا موضوع قابل توجه جدیدی اضافه نمی کنند از روایت حذف می شود

تدوین وحدت های سه گانه دراماتیک یعنی وحدت زمان و وحدت مکان و وحدت ماجرا را در هم می ریزد تماشاگر ناگهان از اینجا به آنجا یا از حال به گذشته برده می شود در حالی که این همه را به طور کاملا طبیعی می پذیرد

تدوین موازی چگونه به دست می آید

تدوین موازی فیلم که برای پوشش یک نکته داستانی به کار میرود ، با به کارگیری یکی از دو روش زیر حاصل می شود

تک نما های کوتاه

نماهای اصلی طولانی

چشم انداز وسیع تر

تدوین موازی فیلم برای کنش متقابل دو خط سیر داستان امکانات بیشتری نیز دارد هرگاه درجه آگاهی مشترک بین شخصیت ها و داستان یا بین فیلم و تماشاگر متغیر باشد تناوب ماجرا به این صورت خواهد بود

1- هر دو خط سیر داستانی به یکدیگر کمک میکنند و به "تناوب" اطلاعات سازنده داستان را عرضه می کند

2- در یک خط سیر حرکت یا قصد ثابت می باشد ، در حالی که در خط سیر دیگر واکنش نسبت به حرکت تکراری خط سیر اول تغییر می کند

3- شخصیت ها در هر دو خط سیر داستانی از عمل گروه دیگر بی خبر است و فقط تماشاگر تمام موضوع را می بیند

4- اطلاعاتی که در هر دو خط سیر داستانی عرضه میشود ناقص هستند شخصیت ها تمام حقایق را می دانند اما تماشاگر عملاً در ابهام گذاشته می شود تا تو توجهش جلب شود

تعیین اینکه کدام یک از روش ها به کار برده شود به عهده نویسنده فیلمنامه و فیلمساز است اما موضوع این است که تبدیل موازی بهترین شیوه القای اطلاعات مورد نظر به تماشاگر است دو عنصر مهم کنش و واکنش به تکمیل نمایش کمک خواهند کرد

یا علی مدد

.